In een wijk waar onrust en armoede vaak de boventoon voeren, wil basisschool De Regenboog in alles een veilige plek zijn voor kinderen én medewerkers. Dat lukt niet vanzelf. “Onze school is voor veel leerlingen een ankerpunt van rust”, vertelt directeur Anna Vreugdenhil. “Maar dan moet het binnen ook écht veilig voelen. Voor de kinderen, maar zeker ook voor ons team.”
Een school met een bijzondere verantwoordelijkheid
De Regenboog telt zo’n 350 leerlingen en drie speciale klassen voor nieuwkomers - kinderen die recent naar Nederland zijn gevlucht. “Onze school is daardoor heel gemengd,” legt Anna uit. “Veel kinderen komen uit gezinnen waar stress, armoede of onveiligheid de orde van de dag is.. Dat neem je als kind mee naar school. Daarom hebben wij als team de verantwoordelijkheid om rust te brengen.”
Toen Anna zes jaar geleden aantrad als directeur, was dat anders. “Er waren toen regelmatig spanningen, vooral op het schoolplein. Soms tussen ouders, soms met personeel. Dat is heftig voor iedereen die hier werkt.” De afgelopen jaren bouwde ze stap voor stap aan stabiliteit en structuur. Een veilige omgeving is de basis voor goed onderwijs.
Om dat te bereiken zette Anna een reeks initiatieven in gang. Zo startte De Regenboog een ontbijtprogramma, zodat kinderen die thuis zonder eten vertrekken, op school met een volle maag kunnen beginnen. “Dat lijkt iets kleins,” vertelt Anna, “maar het maakt een wereld van verschil. Honger en stress zorgen ervoor dat kinderen niet leerbaar zijn. Pas als basisbehoeften zijn vervuld, kun je werken aan ontwikkeling.”
Ook voor het team zelf kwamen er veranderingen. Anna introduceerde sociale veiligheidstrainingen en investeerde in een cultuur waarin collega’s elkaar steunen. “Iedereen moet zich veilig voelen om hulp te vragen of iets aan te geven. Die openheid hoort net zo goed bij veiligheid als een BHV-plan.”
Zelfs het gebouw werd onderdeel van de aanpak. “We hebben duidelijke looproutes gemaakt, vaste in- en uitgangen en alle buitendeuren standaard op slot. Ouders komen altijd via de hoofdingang, zodat we weten wie er binnen is.” Het resultaat is voelbaar in de hele school.
De uitdaging: veiligheid ook voor het team
Die veiligheid gold niet alleen voor leerlingen. “Wij staan in een wijk waar je alert moet zijn,” vertelt Anna. “Het gebouw is groot en onoverzichtelijk. Als er iets gebeurt, kan je letterlijk ingesloten raken in een hoek. En soms gaat het niet om een kind, maar om een ouder die boos is of zich niet aan afspraken houdt.”
Voorheen was er geen snelle manier om hulp te roepen. “Je hoopt dat iemand het hoort, of je stuurt een kind om een collega te halen. Dat werkt natuurlijk niet. Die onzekerheid geeft stress, vooral als je weet dat het zomaar kan escaleren.”
De stap naar Safeguard
De zoektocht naar een goed systeem begon uit noodzaak. “Er waren een aantal incidenten waarbij collega’s zich echt alleen voelden,” vertelt Anna. “Niet omdat er iets heel ergs gebeurde, maar omdat ze niet wisten of er iemand zou komen helpen. Dat gevoel, dat je er in je eentje voorstaat, doet iets met je. Het zorgt onnodig voor stress, wantrouwen en onveiligheid. Dat wilde ik doorbreken.”
Anna ging zelf op onderzoek uit en sprak met meerdere leveranciers. “Maar alles wat ik zag was ingewikkeld, technisch of gewoon niet passend bij een basisschool. Er werden complete beveiligingssystemen aangeboden met camera’s en badges, terwijl ik dacht: ik wil gewoon een knop. Eentje die iedereen begrijpt en die direct hulp inschakelt.”
Haar man, veiligheidskundige van beroep, kwam met de tip om eens te praten met Safeguard. “Hij zei: ‘Misschien is het wat te professioneel voor een school, maar vraag het gewoon.’ Ik had een gesprek met Ingmar en eigenlijk wist ik meteen: dit is precies wat we nodig hebben. Eenvoudig, betrouwbaar en snel.”
Sindsdien gebruikt De Regenboog Safeguard als BHV- én veiligheidsapp. De app is ingebed in de dagelijkse routine van het team:
-
Een BHV-team van twaalf medewerkers is verantwoordelijk voor medische en ontruiming incidenten.
-
Daarnaast is er een interventieteam opgezet dat reageert bij onveilige situaties, bijvoorbeeld een escalatie met een ouder of een dreigende sfeer in de school.
“Het interventieteam is nieuw,” legt Anna uit. “Dat zijn collega’s die geen BHV-opleiding nodig hebben, maar wél direct reageren bij een veiligheidsmelding. Hun taak is simpel: rustig ter plaatse gaan, beoordelen wat er aan de hand is en ondersteuning bieden. Alleen al het feit dat je weet dat iemand eraan komt, maakt een wereld van verschil.”
De invoering van Safeguard verliep soepel. “De app is gebruiksvriendelijk. Iedereen snapt het meteen. We hebben afgesproken dat we altijd even afwegen of je een klas kunt verlaten voordat je op ‘ja’ drukt. Maar er reageren altijd minimaal twee collega’s op een melding. En omdat de melding direct aangeeft wat er speelt - bijvoorbeeld ‘flauwgevallen kind’ of ‘interventie’ - weet iedereen precies wat ze kunnen verwachten.”
Extra gevoel van veiligheid met noodknoppen
Ook de fysieke noodknoppen spelen een rol in het veiligheidsgevoel. “We hebben drie mobiele noodknoppen en een paar vaste, onder bureaus en in de keuken. Als er een dag is waarop iemand zich minder prettig voelt omdat er onrust is, bijvoorbeeld met ouders, dan stop je een knop in je zak. Zo eenvoudig is het.”
Het gebruik is inmiddels vanzelfsprekend geworden in het dagelijks leven van de school. “Het is niet meer iets ‘extra’s’, maar onderdeel van hoe wij werken. Net als een telefoon of een brandmelder, iets dat je hopelijk niet vaak nodig hebt, maar waar je altijd op kunt vertrouwen.”
Snelle hulp, meer rust: een voelbaar verschil
Sinds de invoering van Safeguard is de manier waarop medewerkers met incidenten omgaan volledig veranderd. “Bij een incident is één druk op de knop genoeg,” legt Anna uit. “Binnen een minuut staan er collega’s bij je. Dat alleen al geeft rust.”
Leerkrachten gebruiken de app dagelijks bij BHV-situaties, vooral in de klas. “Vroeger stuurden we een kind naar een ander lokaal om hulp te halen. Dat duurde te lang en betekende dat de klas even alleen bleef. Nu maak je gewoon een melding in de app, geef je aan wat er aan de hand is, flauwgevallen, bloedneus, onwel, en twee collega’s komen direct naar het juiste lokaal. De leerkracht blijft bij de kinderen, terwijl hulp onderweg is.”
Ook de noodknoppen dragen bij aan dat gevoel van zekerheid. “Als iemand zich onveilig voelt of een moeilijk gesprek verwacht, kan die een knop in de zak steken. In geval van nood kun je discreet drukken zonder dat iemand het merkt. Dat geeft vertrouwen.”
Het effect is merkbaar in de hele school. “Er is veel meer rust gekomen,” vertelt Anna. “Collega’s voelen zich gesteund. Je weet dat je nooit alleen bent. Dat maakt dat je met meer vertrouwen een gesprek ingaat, ook met ouders waar spanning speelt.”
De verbeterde veiligheid werkt door in alles wat de school doet. “Als leraren ontspannen zijn, krijgen leerlingen ook meer rust. Dat merk je in de sfeer, de concentratie en zelfs in de leerresultaten. Veiligheid is echt de basis van goed onderwijs.”
Anna ziet hoe dat het verschil maakt in dagelijkse veiligheid: “Je hoeft niet meer te improviseren of te hopen dat iemand het hoort. De app neemt die twijfel weg. Daardoor reageren we sneller, maar vooral rustiger. En dat merken de kinderen ook.”
Inspiratie voor andere scholen
Anna benadrukt dat Safeguard niet alleen iets oplost, maar vooral laat zien wat goed werkgeverschap betekent. “Agressie richting onderwijspersoneel neemt overal toe. Dat is helaas de realiteit. Wij willen dat onze mensen zich veilig voelen, en Safeguard helpt daarbij. Het is niet omdat het hier zo erg is, het is omdat we het niet zover willen laten komen.”
